تاریخ،فرهنگ و زبان های باستانی

مدیر گروه

دکتر آمنه ظاهری عبدوند

مرتبه دانشگاهی:: استادیار

دکتری تخصصی: زبانهای باستانی

amsadraza@gmail.com

روز های حضور در دانشکده ساعت های حضور در دانشکده
شنبه ۷.۳۰-۱۵
دوشنبه ۷.۳۰-۱۵.۳۰
سه شنبه ۷.۳۰-۱۵.۳۰
چهارشنبه ۷.۳۰-۱۵.۳۰
اهداف

رشته فرهنگ و زبانهای باستانی عمده فعالیت‌های گروه بر آموزش و تربیت دانشجویان در زبان‌های ایرانی میانه و باستان متمرکز است. مهمترینِ این زبان‌ها در گروه زبان فارسی میانه و پهلوی است که تدریس آن چند دهه سابقه دارد. متون فارسی میانه و پهلوی اشکانی مانوی نیز، که بخش قابل توجهی از درس‌ها را شامل می‌شود، در ذیل همین موضوع قرار می گیرندزبان های ایرانی باستان، یعنی اوستایی و فارسی باستان، نیز از گذشته جز درس‌های اصلی بوده‌اند و زبان سنسکریت هم، به عنوان کمک مهمی در یادگیری زبان‌های ایرانی باستان، معمولاً در دوره دکتری و گاهی در دوره کارشناسی ارشد تدریس می‌شود..

مطالعه دین‌های ایران پیش از اسلام، مخصوصاً دین‌های زردشتی و مانوی، بخصوص به واسطه «فیلولوژی» و آموختن شیوه‌های فهم و تفسیر متون اوستایی و پهلوی، دیگر فعالیت گروه است، و چون به واسطه پیوندهای فرهنگی، از مطالعه در ادیان هندی (مخصوصاً ویدایی) و ادیان دوره یونانی مآبی (مخصوصاً گنوسی) نیز در فهم ادیان ایرانی بسیار راهگشاست، پایان نامه‌ها و رساله‌های گروه این موضوعات را هم شامل می‌شود.

مباحث مربوط به تاریخ زبان فارسی و دستور تاریخی زبان فارسی و شناخت و بررسی گویش‌های ایرانی از دیگر مباحث مورد مطالعه در گروه و پایان نامه‌ها و رساله‌های دانشجویان است که در عین حال پیوند دهنده رشته زبان‌های باستانی ایران با رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و زبانشناسی است. موضوعاتی مانند واجشناسی تاریخی زبان فارسی و تحولات صرفی و نحوی و واژگانی زبان فارسی در طول ادوار مختلف آن در ذیل این بخش از مطالعات گروه قرار می‌گیرد.

دانش آموختگان این رشته در مراکز آموزشی و پژوهشی به تدریس زبان‌های ایرانی میانه و ایرانی باستان یا پژوهش در زمینه مذاهب و فلسفه ایرانی می‌پردازند. خواندن و تجزیه و تحلیل کتیبه‌ها و اسناد نویافته از کارهای متعلق به دانش آموختگان این گروه آموزشی است و این زمینه فعالیت آنها در مراکز پژوهشی، مانند سازمان میراث فرهنگی، فراهم می‌کند.

رشته تاریخ تنها گردآوری روایات و مقایسه آنها و شناخت "واقعیت" حوادث گذشته نیست. ورای این کار، نظر به توجیه و تفسیر این واقعیات دارد که بین جزئیات رابطه برقرار می‌کند و آنها را به یکدیگر پیوند می‌دهد. این کار در واقع عبارت از تجدید بنای گذشته است به کمک مصالح و موادی که اینجا و آنجا از بقایای آوار حوادث باقی مانده است." در واقع علم تاریخ تحولات گذشته جامعه انسانی را که می‌تواند زمینه سیاسی‌، اقتصادی‌، اجتماعی یا فرهنگی داشته باشد، مورد مطالعه قرار می‌دهد. به همین دلیل رشته بسیار گسترده‌ای است و اشتباه است که آن را صرفاً مطالعه مواد خام تاریخی بدانیم بلکه دانشجو فرا می‌گیرد که چگونه از تحلیل و تلفیق مواد خام تاریخی به نتایج علمی برسد. به عبارت دیگر آموختن روش تاریخی به مورخ کمک می‌کند تا از میان انبوهی از مواد خام‌، مواد خام معتبر را جدا کند و براساس روش تاریخی از بررسی آنها به نتیجه علمی برسد. در حالی که حتی مطالعه‌کنندگان جدی تاریخ که غیرحرفه‌ای هستند، هیچ معیاری برای تشخیص و تعیین صحت و سقم رویدادهای یک کتاب تاریخی ندارند و گاه از آثار غیرموثق و غیرمعتبر استفاده می‌کنن

رشته باستان شناسی در ایران زیر مجموعه رشته علوم انسانی به حساب می آید. باستان شناسی مهم ترین وسیله شناخت گذشته، از هزاره های دور تا امروز، به عنوان یکی از ساختارهای بنیادین هویت فرهنگی بشمار می آید. این شناخت، درک جامعه امروز را ممکن ساخته به طراحی آینده ای درست می انجامد. از این دیدگاه باستان شناسی جایگاه علمی نظری و کاربردی ممتازی دارد. باستان شناسی با رهیافتی علمی و میان رشته ای بر پایه آثار مدفون در دل خاک و آب و چه آثار مشهود به بازسازی رفتار فرهنگی از دوران پیش از تاریخ تا به امروز می پردازد. در این راستا یک اثر و یا یک پدیده و موضوع نه به تنهایی ولی در ارتباط با آثار و پدیده های دیگر معنی پیدا می کند و در قالب یک مجموعه برای بازسازی پدیده های ناشی از رفتار فرهنگی بار مطالعاتی به خود می گیرد. بازسازی فرهنگ مادی به درک فن آوری و سیر تحول آن در زمینه های متعدد و مختلف زندگی انسان مثل کشاورزی، صنعت، آبیاری و آبرسانی، شکار، دامپروری، تغذیه، ارتباطات، مهاجرت، حمل و نقل، تجارت، معماری و عمران و موارد بسیار دیگر منجر می شود و در نهایت به بازسازی روند اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی و غیره می انجامد. دین ترتیب گستره حوزه پژوهش های باستان شناختی، این رشته پویا، درواقع به همان گستردگی ابعاد مادی و معنوی زندگی انسانی است، در تمام جهان و از آغاز زندگی او تا به امروز. باستان شناسی به عنوان دانشی نوین، از یک قرن و نیم پیش تحولی بس چشمگیر داشته و همگام با پیشرفت سریع علوم دیگر بخصوص علوم پایه و علوم تجربی و طبیعی هر روز به چشم اندازهای جدید دست می یابد. وسعت سرزمین ایران، قدمت فرهنگی و تمدنی چند هزار ساله آن و در نتیجه تعدد و تنوع فرهنگ ها و محوطه هاو آثار فرهنگی این سرزمین ایجاب می کند که باستان شناسی ایران از توان بالقوه بسیار بالایی برخوردار باشد.


 

اعضای هیأت علمی گروه


فرهنگ و زبان های باستانی

۱

دکتر محسن ابوالقاسمی

استاد

تمام وقت

۲

دکتر ژاله آموزگار

استاد

نیمه وقت

۳

دکتر آمنه ظاهری عبدوند

استادیار

تمام وقت

باستان شناسی

۴

دکتر هایده خمسه

استادیار

مأمور

 

 

 

تاریخ

۵

دکتر رضا شعبانی

استاد

تمام وقت

۶

دکتر غلامحسین زرگری نژاد

استاد

نیمه وقت

۷

دکتر عطاءالله حسنی

دانشیار

نیمه وقت

۸

دکتر جواد هروی

استادیار

تمام وقت

۹

دکتر سینا فروزش

استادیار

تمام وقت

۱۰

دکتر احسان اشراقی

استاد

طرح «ب»

۱۱

دکتر ماکوتو هاچیوشی

استادیار تمام وقت قراردادی

 

اعضای بازنشسته هیأت علمی گروه

ردیف نام و نام خانوادگی رشته تحصیلی مرتبه پست الکترونیکی
         
         
         
         

مقاطع و رشته‌های تحصیلی

گروه آموزشی رشته تحصیلی گرایش تحصیلی کارشناسی ارشد دکتری تخصصی چارت رشته تحصیلی

تاریخ، فرهنگ و

زبان‌های باستانی

فرهنگ و زبان‌های باستانی فرهنگ و زبان‌های باستانی * -

کارشناسی ارشد

فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران - * دکتری تخصصی




تاریخ



 
تاریخ - * دکتری تخصصی
تاریخ اسلام - * دکتری تخصصی
تاریخ ایران قبل از اسلام - * دکتری تخصصی
تاریخ ایران بعد از اسلام - * دکتری تخصصی
تاریخ -ایران اسلامی * - کارشناسی ارشد
تاریخ -ایران باستان * - کارشناسی ارشد
تاریخ عمومی جهان * - کارشناسی ارشد
تاریخ اسلام * - کارشناسی ارشد
دروس (پیش نیاز) رشته تاریخ در تمامی گرایشها * - کارشناسی ارشد
باستانشناسی باستانشناسی پیش از تاریخ - * دکتری تخصصی
باستانشناسی دوران تاریخی - * دکتری تخصصی
باستانشناسی دوران اسلامی - * دکتری تخصصی